2026-09-12
İskandinavya'da Namaz Vakitleri: Stockholm, Oslo, Kopenhag
İsveç, Norveç ve Danimarka, Avrupa'da namaz vakitlerinin en uç noktalara gittiği ülkelerdir. Türkiye'den ya da Orta Avrupa'dan gelen biri için buradaki tablo alışılmışın tamamen dışındadır. Bu yazı gerçek rakamları veriyor.
Yaz ile kış arasındaki uçurum
21 Haziran 2027'de oruç Oslo'da 20 saat 23 dakika, Stockholm'de 20 saat 14 dakika, Göteborg'da 19 saat 52 dakika, Kopenhag ve Malmö'de 19 saat 29 dakika sürüyor. 21 Aralık'ta aynı şehirlerde sırasıyla 8 saat 40, 8 saat 46, 9 saat 3 ve 9 saat 22 dakika. Oslo'da yaz ile kış arasındaki fark on bir saat kırk üç dakika — yani yazın bir oruç günü, kışın bir buçuk oruç gününe denk geliyor.
Kışın vakitler sıkışıyor
Aralık ayında öğle, ikindi ve akşam birbirine yapışır. 21 Aralık 2027'de Stockholm'de öğle 11.47, ikindi 12.42, akşam 14.48'de giriyor. Oslo'da öğle 12.16, ikindi 13.07, akşam 15.12. Üç vakit üç saate sığıyor ve hepsi mesai saatlerinin ortasına denk geliyor. Bu, İskandinavya'da çalışan Müslümanların en sık dile getirdiği pratik zorluktur ve yazın uzun oruçlarından çok daha az konuşulur.
Yazın gökyüzü kararmıyor
Stockholm 59,3 ve Oslo 59,9 derece enlemdedir. Yaz aylarında güneş ufkun 18 derece altına hiç inmez, dolayısıyla imsak ve yatsının klasik tanımının karşılığı olan an yoktur. Bu durumda özel bir kural gerekir; sitemiz alacakaranlık açısı yöntemini kullanır ve ülke sayfalarında bunu yazar. 21 Haziran'da Oslo'da yatsı 00.12'de, ertesi günün imsakı 02.21'de çıkıyor — arada iki saat dokuz dakika.
Hangi takvim yaygın
İsveç, Danimarka ve Norveç'te ülke çapında tek bir merci yoktur. Râbıta'nın 18 ve 17 derecesi en yaygın temeldir ve sitemiz bunu kullanır. Türk cemaatlerinde Diyanet takvimi, Arap ve Somali cemaatlerinde kendi kaynakları görülür. Uzun yaz günlerinde uygulanacak kural konusunda ise cemaatler arasında belirgin görüş ayrılıkları vardır — bazıları en yakın ılıman enlemin vakitlerini, bazıları Mekke'nin süresini esas alır. Bu bir hesap değil hüküm sorusudur; cemaatinizin uygulamasını sormak en pratik yoldur.
Kıble açıları Avrupa'nın en büyüğü
Stockholm'de kıble 148, Göteborg ve Oslo'da 139, Malmö'de 139, Kopenhag'da 138 derece. Stockholm'ün 148 derecesi Avrupa'nın en büyük açılarından biridir — Marsilya'nın 116 derecesiyle arasında otuz iki derece var. Manyetik sapma da burada büyüktür: Stockholm 7,7, Göteborg ve Kopenhag 5,3, Malmö 5,4, Oslo 5 derece. Yani Stockholm'de pusulaya bakıp sapmayı hesaba katmamak yaklaşık sekiz derecelik hata demektir, ki bu Kâbe'ye 4.554 kilometre uzaklıkta yaklaşık 580 kilometrelik bir kaymaya karşılık gelir.
Kapsanan şehirler
Sitemiz İsveç'te 23, Norveç'te 11, Danimarka'da 9 şehir için hesap yapıyor. Malmö, Göteborg, Uppsala, Bergen, Trondheim, Aarhus gibi cemaatlerin bulunduğu şehirler dahil. Her şehrin sayfasında bir aylık tam tablo var; İskandinavya'da vakitler hızlı değiştiği için bu tablo özellikle işe yarar.