Sədəqə nədir? Növləri və mənəvi faydaları

Sədəqə Allahın razılığı üçün könüllü olaraq edilən hər cür xeyir və yaxşılıqdır. Zəkat və fitrədən fərqli olaraq, onun müəyyən miqdarı və vaxtı yoxdur; imkanı olan hər kəs istədiyi qədər verə bilər. Sədəqə malı azaltmır, əksinə, bərəkətini və mənəvi savabını artırır.

Sədəqənin növləri

Sədəqə gizli və ya aşkar verilə bilər; adətən gizli verilməsi riyadan uzaq olduğu üçün daha fəzilətli sayılır. Daimi xeyir işləri, yəni sədəqeyi-cariyə (quyu, bulaq, məscid, elm kimi) insan öldükdən sonra da savabı davam edən sədəqədir. Bundan başqa, bir hədisdə bildirildiyi kimi, qardaşına təbəssüm etmək belə sədəqədir.

Mənəvi faydaları

Sədəqə insanın günahlarına kəffarə olması və qəlbini pisliklərdən təmizləməsi baxımından böyük mənəvi dəyərə malikdir. Məşhur hədislərdə sədəqənin bəlanı dəf etdiyi və malın bərəkətini artırdığı bildirilir. O, verən şəxsi xəsislikdən uzaqlaşdırır, şükür və təvazökarlıq hissini gücləndirir.

İctimai faydaları

Sədəqə varlı ilə kasıb arasındakı uçurumu azaldaraq ictimai həmrəyliyi gücləndirir. Ehtiyacı olanlara qayğı paxıllıq və düşmənçilik kimi hisslərin qarşısını alır və məhəbbət bağlarını möhkəmləndirir. Beləliklə, cəmiyyətdə sülh, etibar və mərhəmət mühiti yayılır.

Sədəqə ədəbi və səmimiyyət

Sədəqənin ən mühüm şərti yalnız Allahın razılığı üçün və könül xoşluğu ilə verilməsidir. Quranda sədəqələri aşkar vermənin yaxşı, gizli şəkildə kasıblara vermənin isə daha xeyirli olduğu bildirilir (Bəqərə, 2/271). Verilən sədəqəni başa qaxmamaq və incidici sözlərlə dəyərsizləşdirməmək əsasdır.